Prema zapisima iz istorije dermatologije, drevne civilizacije su među prvima koristile fizičke barijere.
U starom Egiptu, kao što beleže arheološki izvori i sačuvani papirusi, ljudi su nanosili paste napravljene od mlevenog krečnjaka, različitih vrsta gline i biljnih ulja. Ove mešavine su služile kao rani oblik mineralne zaštite od uticaja pustinjskog sunca.
Slično tome, u tradicionalnoj Aziji – pre svega u Kini, Japanu i zemljama jugoistočne Azije, istorijski izvori i zapisi o gejšama i dvorjanima svedoče o masovnoj upotrebi belog pirinčanog praha. Antropolozi ističu da pirinčani skrob nije samo služio estetskom cilju postizanja porcelanskog tena, već je delovao i kao mehanički sloj koji je odbijao sunčeve zrake. S druge strane, u Evropi su žene, prema istorijskim svedočanstvima, koristile olovno belilo (poznato kao Venecijanska ceruza). Iako izuzetno otrovno, ono se nanosilo u debelom sloju na kožu i potpuno blokiralo sunčeve zrake, mada uz visoku cenu po zdravlje.
2. Uloga ulja u antičkoj Grčkoj i Rimu
U klasičnoj staroj Grčkoj i Rimskom carstvu, lekari i prirodnjaci poput Dioskorida i Galena u svojim farmakološkim spisima beleže upotrebu maslinovog ulja i ekstrakata različitih trava. Kako navode istoričari nauke, maslinovo ulje se nanosilo pre i posle izlaganja suncu kako bi se sprečilo prekomerno isušivanje kože i ublažile upale, iako ono samo po sebi nije imalo značajan faktor zaštite u modernom smislu.
Prelazak sa narodnih recepata na naučno utemeljenu zaštitu dogodio se sredinom 20. veka, ponajviše zahvaljujući vojnim potrebama.
Izum crvenog vazelina (1944)
Prema arhivskim podacima američke vojske, tokom Drugog svetskog rata vojnici na Pacifiku suočavali su se sa ozbiljnim oštećenjima kože usled tropskog sunca. Farmaceut Bendžamin Grin (Benjamin Green) je 1944. godine razvio gustu, lepljivu mast crvene boje poznatu kao Red Vet Pet (Red Veterinary Petrolatum). Ova mešavina petroleja i parafina delovala je kao neprobojna fizička barijera, a iz ovog izuma kasnije je nastao čuveni brend Coppertone.
Standardizacija SPF-a (1962)
Prema istorijskim zapisima industrije, ključni trenutak dogodio se kada je austrijski hemičar Franc Grajter (Franz Greiter) 1938. godine izgoreo na suncu tokom uspona na planinu Piz Buin. Inspirisan tim iskustvom, Grajter je razvio jedno od prvih zaštitnih ulja, a potom je 1962. godine zvanično uveo i matematički koncept SPF-a (Sun Protection Factor). Grajterov metod merenja zaštite od UVB zraka postao je globalni industrijski standard koji se, uz manja prilagođavanja, koristi i danas.
Naslovna fotografija: Historic Photos
