Beogradske jeseni i zime nisu samo godišnja doba, već stanje duha, specifičan ritam grada koji usporava pod košavom, uz miris pečenog kestenja na uglovima ulica, parobrode na Dunavu i dim iz odžaka na Dorćolu i Knez Mihailovoj.
Ovo je priča o vremenu kada su kiše i snegovi u Beogradu imali drugačiju lepotu, a grad nosio prepoznatljivu „eleganciju u kaputima od teške vune i svilenim maramama“.
Miloš Crnjanski – Lament nad Beogradom
…Ti, međutim, širiš, kao labud krila,
zaborav, na Dunav i Savu, dok spavaju.
Ti budiš veselost, što je nekad bila,
kikot, tu, i u mom kriku, vrisku, i vapaju.
U Tebi nema crva, ni sa groba.
Ti blistaš, kao kroz suze ljudski smeh.
U Tebi jedan orač peva, i u zimsko doba,
prelivši krv, kao vino, u novi meh.
A kad mi klone glava i budu stali sati,
Ti ćeš me, znam, poljubiti kao mati.
Momo Kapor – Magija Beograda
Kapor oslikava atmosferu beogradske zime i kultnog duha beogradskih kafana:
– Zima u Beogradu počinje onog trenutka kada košava raščisti ulice od suvog lišća, a iz ulaza u zgrade počne da miriše prženo kestenje. Beogradska zima se ne preživljava na ulici, već u kafanama u kojima se stakla zamagljuju od razgovora, dima i toplote toplih peći, dok spolja veje sneg koji menja arhitekturu grada.
Ivo Andrić – Znakovi pored puta
„… ali najveći raskoš toga neba nad Beogradom, to su sunčevi zalasci. U jesen i u leto oni su prostrani i jarki kao pustinjske vizije, a zimi prigušeni tamnim oblacima i rujnim maglama. A u svako doba godine vrlo su česti dani kad se oganj toga sunca koje zalazi u ravnici, među rekama pod Beogradom, odbije čak gore u visokoj kupoli neba, i tu se prelomi i prospe kao crven sjaj po razasutoj varoši“.
Meša Selimović
– Sneg je pao i prekrio sve. Grad je zaćutao, kao da je uplašen tom belinom koja je došla iznenada i izmenila sve poznate oblike. U takvim danima čovek se lakše okrene sebi i onima koje voli.
– Jesen i oktobar, to nekakvo setno doba, to vreme kad vetar čupa uspomene , tag dušu i vraća te tamo odakle misliš da si zauvek pogleda, a nisi. I ne možeš.
Naslovna fotografija: Terazije, Nepoznati autor
