Početkom 19. veka, kada je beli grad bio varošica i protezao se od Savamale, Obilićevim vencem, Stambol-kapijom pa sve do Dunava i brojao tek oko 6.000 stanovnika, Terazije, danas glavna saobraćajna arterija prestonice, bile su neprepoznatljive.
U nastavku ovog teksta pročitajte nešto više o starom urbanističkom planu iz 1912. godine i pogledajte fotografije koje jasno prikazuju kako su Terazije imale potencijal da izgledaju.
Po mišljenju mnogih, daleko lepše od onoga kakve danas poznajemo…
Neostvareni plan belgijskog arhitekte
Nažalost, ni do dana današnjeg Beograd nema reprezentativne trgove, raskošne fontane, monumentalne spomenike. Razlozi su verovatno česti sukobi, nasilne smene režima, kao i uvek akutni nedostatak novca. Međutim, u skicama urbanista ostali su planovi koji bi, da su ostvareni, promenili Beograd. Najhrabriji u ovom okršaju bio je Belgijanac francuskog porekla Alban Šambon, koji je pre više sto godina, 1912. godine izradio prvi proevropski plan Varoši glavnog grada tada Kraljevine Srbije.
Kao pristalica istoricizma, odnosno eklekticizma, a pod utiskom grandioznih rešenja u velikim gradovima Evrope, Šambon je predlagao da Terazije, Slavija i Tašmajdanski park postanu najreprezentativniji delovi grada.
Koncept je radio na osnovu geodetskog plana iz 1909. godine. Po njegovom rešenju, sa Terazija je prema Savi trebalo da se spušta kaskadna fontana. To je, istovremeno, i prvo rešenje koje je predviđalo urbanističku sintezu centra grada i padine prema reci, što će u kasnijim decenijama biti jedan od najvećih izazova za generacije urbanista. Šambon je, zapravo, pokrenuo priču o Terazijskoj terasi koja ni do danas nije dobila svoj srećni epilog. Inače, na mestu današnje palate Albanija on je predlagao izgradnju glavne pošte.
U nastavku pogledajte fotografije na kojima se jasno vidi kako bi Terazije izgledale da je ovaj urbanistički plan usvojen.
Bonus video: Stari Beograd, snimak iz 1932. godine
Slične vesti i još zanimljivosti možete pročitati u našoj rubrici Beograd kakav (ne)pamtimo.
